Negocjacje kontraktowe to jeden z najważniejszych momentów w karierze piłkarza, szczególnie, gdy mówimy o przejściach między klubami lub przedłużeniu umowy. Pojawia się wtedy pytanie, czy zawodnik może samodzielnie prowadzić rozmowy, czy zawsze potrzebuje agenta? 

FIFA Football Agent Regulations (FFAR)

Zgodnie z FFAR, tylko osoba fizyczna posiadająca licencję FIFA może świadczyć usługi agenta piłkarskiego. Korporacje jako takie nie mogą być agentami. To oznacza, że jeżeli ktoś pośredniczy bez licencji, działa niezgodnie z regulacjami FIFA. Dodatkowo, aby agent mógł działać w imieniu zawodnika i świadczyć usługi agenta, FFAR wymaga pisemnej umowy reprezentacyjnej (Representation Agreement).

Ponadto:

• Umowa ta nie może trwać dłużej niż 2 lata. Ten okres może być przedłużony tylko poprzez zawarcie nowej umowy.
• Umowa musi jasno zawierać imiona stron, długość współpracy, opłatę (prowizję) agenta, zakres jego usług i podpisy. 

Prawo do samodzielnych negocjacji 

Jeśli chodzi o prowadzenie negocjacji i podpisywanie umów, art. 12 FFAR jednoznacznie wskazuje, że zawodnik ma pełne prawo robić to samodzielnie, bez udziału licencjonowanego agenta. Warunkiem jest jedynie to, aby w samej umowie było jasno określone, że działa on we własnym imieniu.

Co ważne, FFAR szczególnie chroni zawodników przed nieuczciwymi lub nadmiernie restrykcyjnymi zapisami w umowach z agentami. Jeżeli w kontrakcie z agentem pojawi się klauzula przyznająca mu wyłączne prawo do negocjacji, ograniczająca możliwość samodzielnego działania zawodnika lub nakładająca karę za podpisanie umowy bez pośrednictwa agenta, taka klauzula może zostać uznana za nieważną.

Przepisy te mają na celu zagwarantowanie sportowcom swobody i zabezpieczenie ich przed naciskiem czy nieproporcjonalnymi obowiązkami narzucanymi przez przedstawicieli.

Jak to wygląda w polskim kontekście

W Polsce regulacje FFAR FIFA zostały zaimplementowane przez PZPN poprzez uchwalę nr VII/116 z dnia 8 sierpnia 2023 roku Zarządu Polskiego Związku Piłki Nożnej – Regulamin Agentów Piłkarskich PZPN.

Zarząd PZPN przyjął „Regulamin Agentów Piłkarskich PZPN”, który wprowadza wymóg posiadania licencji FIFA przez agentów działających na terytorium Polski. 

Przepisy PZPN dokładnie tak samo jak w FFAR pozwalają zawodnikom samodzielnie negocjować zawierać transakcję bez angażowania agenta. Tak samo jest zakaz ograniczania możliwości zawodnika do negocjacji i nakładania kar w umowie o reprezentacji. 

Wyłączność jednego agenta

Jeśli zawodnik podpiszę umowę o reprezentacji na wyłączność z agentem piłkarskim FIFA, taki zawodnik nie ma możliwości zawierania umowy o reprezentowanie z innym agentami w tym samym czasie i w tym samym zakresie jak umowa zawarta wcześniej, z wyjątkiem ostatnich dwóch miesięcy obowiązywania takiej umowy o reprezentowanie na wyłączność. 

Tak samo w takiej sytuacji, inni licencjonowani agenci FIFA nie mogą podejmować z nim kontaktu ani proponować mu nowej umowy w okresie jej obowiązywania. Jedynym odstępstwem są ostatnie dwa miesiące trwania takiej umowy, dopiero wtedy dopuszcza się rozpoczęcie rozmów o ewentualnej współpracy po jej wygaśnięciu.

Podsumowanie

Zgodnie z nowymi regulacjami FIFA (FFAR), zawodnik zyskuje większą swobodę w negocjacjach oraz lepszą ochronę. Choć agent nadal odgrywa kluczową rolę w skomplikowanych transakcjach, gracze mają realną możliwość działania samodzielnego, nawet bez pośrednika. W kontekście polskim, implementacja regulacji przez PZPN wzmacnia profesjonalizm i przejrzystość rynku agentów.

Nasza kancelaria specjalizuje się w prawie sportowym i w kompleksowym przygotowywaniu umów, w tym umów reprezentacyjnych i kontraktów zawodników. Jeśli potrzebujesz profesjonalnej pomocy przy negocjacjach, sporządzaniu wzorów umów lub interpretacji regulacji FIFA i PZPN, chętnie udzielimy wsparcia prawnego i doradztwa, tak aby wszystkie działania były zgodne z obowiązującymi przepisami.

Źródła:

1. FIFA. (2023). FIFA Football Agent Regulations. Zurich: Fédération Internationale de Football Association.
2. Związek Piłki Nożnej. (2023). Regulamin Agentów Piłkarskich PZPN (Uchwała Zarządu PZPN nr VII/116 z dnia 8 sierpnia 2023 r., zm. Uchwałą KdsN nr 1/2024 z 5 stycznia 2024 r.). Warszawa: PZPN.